Er komt heel wat kijken bij een cocreatieproject: je betrekt relevante actoren, je verzamelt en verwerkt ideeën, je voorziet materiaal en begeleiding, enzovoort.
Hoe ga je nu concreet aan de slag en waar moet je zeker op letten?
Met deze tien aandachtspunten zorg je ervoor dat je een kwaliteitsvol cocreatieproject met kinderen opstart, doorloopt én afsluit.
Waarop moet je letten om een goed cocreatietraject in elkaar te steken?
10 aandachtspunten voor een sterk cocreatieproject.
Vooraf
Kies de juiste plek
Het is belangrijk om een plek te kiezen waar de buurt zich verbonden mee voelt, denk bijvoorbeeld aan buurtspeelruimte of de straat van de school. Wanneer kinderen en ouders voeling hebben met de plek, dan zullen ze er zich achteraf ook meer om bekommeren.
Meet de temperatuur
Voorafgaand aan het cocreatietraject kan je al een (beperkt) inspraaktraject organiseren om na te gaan welke noden, wensen en verwachtingen er leven bij buurtbewoners. Met die input kan je vervolgens gericht aan de slag.
Stel duidelijke, haalbare verwachtingen
Het creëren van een volledig afgewerkte speelruimte die én meerdere jaren meegaat én voldoet aan alle veiligheidsvoorwaarden is niet realistisch. Wel kan cocreatie een geschikt proces zijn om een bestaande inrichting in vraag te stellen of om een nieuwe invulling uit te testen. Communiceer de verwachtingen van bij het begin ook duidelijk aan alle betrokkenen.
Tijdens
Luister
Iedereen heeft een stem in het proces. Zorg ervoor dat je diverse doelgroepen uit de buurt betrekt, inclusief verschillende leeftijden en sociaal-culturele achtergronden. Betrek naast buurtbewoners ook andere relevante actoren zoals handelaars en beleidsmakers.
Stel je open en flexibel op
Geef kinderen en jongeren de ruimte om te experimenteren. Laat ideeën gaandeweg groeien en durf ook van het plan af te wijken.
Voorzie het juiste materiaal
Zorg voor voldoende (creatieve) materialen zodat de kinderen hun ideeën kunnen uiten (bv. verf, houten planken, stof, krijtspuitbussen …). Denk ook aan ondersteunend materiaal zoals vijzen, boren, schroevendraaiers, verfborstels, enzovoort. Hou bij je materiaalkeuze rekening met de duurzaamheid: je kiest best voor materiaal dat bestand is tegen weer, wind en intensief gebruik. Door te werken met lokale, gerecycleerde materialen beperkt je de kosten en impact op het milieu.
Zorg voor de nodige ondersteuning
Laat de kinderen en jongeren niet aan hun lot over. Voorzie voldoende volwassen begeleiders die de kinderen helpen met het bedenken en uitwerken van hun ideeën. Ook ouders kunnen een begeleidende rol op zich nemen.
Creëer een veilige omgeving
Zorg voor een omgeving waarin kinderen zich veilig voelen om hun ideeën te delen zonder angst of vooroordelen. Communiceer duidelijk de verwachtingen en verschillende rollen en taken, en zorg ervoor dat elk kind zich gehoord voelt. Heb specifiek oog voor kinderen die zich buitengesloten voelen.
Gebruik diverse methodieken
Elk kind heeft andere talenten en vaardigheden. Om ervoor te zorgen dat elke kind kan en durft meedenken en -bouwen, is het belangrijk om verschillende types methodieken te voorzien. Creatieve methodieken zoals tekenen, schilderen, modelleren, bouwen, timmeren en knutselen zijn doorgaans heel geschikt omdat ze verschillende vaardigheden aanspreken. Dit soort methodieken prikkelt bovendien de verbeelding en fantasie, ook van volwassenen!
Achteraf
Koppel terug
Het cocreatietraject stopt niet na het bouwen. Volg het (ontwerp)proces achteraf op om ervoor te zorgen dat zoveel mogelijk ideeën werkelijkheid worden. Communiceer naar de betrokken kinderen en jongeren toe wat er met hun input is gebeurd of verder zal gebeuren. Welke ideeën werden meegenomen en welke niet, en waarom? Wees hier vooral transparant in.
